آیین نامه اجرایی قانون مطبوعات
شرایط صدور پروانه و مجوز انتشار نشریه

متقاضیان پروانه انتشار نشریه می بایست تقاضا نامه خود را به همراه نمونه تکمیل شده پرسشنامه ای که حاوی مشخصات فردی ، سوابق اجتماعی ـ سیاسی ـ فرهنگی و شغلی و تعهدات قانونی باشد، به انضمام مدارک به شرح زیر در تهران به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در شهرستانها به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مربوط تحویل نمایند .

فصل اول ـ تعریف و مشخصات مطبوعات
ماده ۱ ـ مطبوعات به لحاظ زمان انتشار منظم می توانند با یکی از فواصل زمانی زیر منتشر شوند :
روزی یکبار (روزنامه ) ـ هفته ای یکبار (هفته نامه ) ـ دوهفته یکبار ـ ماهی یکبار ( ماهنامه ) ـ دوماه یکبار ـ سه ماه یکبار (فصلنامه ) ـ شش ماه یکبار ـ سالی یکبار (سالنامه ) .
تبصره ۱ ـ نشریه الکترونیکی ، نشریه ای است که در محیط دیجیتال با همان صورت ، شرایط و ظواهر یک نشریه چاپی و طی فرآیند فعالیت مرسوم روزنامه نگاری و تحریریه ای تولید و به طور منظم و با نام ثابت و تاریخ و شماره ردیف معینی در یک یا چند زمینه سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی تولید و منتشر می شود.
تبصره ۲ ـ نسخه دیجیتال نشریات چاپی دارای مجوز نیاز به اخذ مجوز جداگانه ندارد .
ماده ۲ ـ در نامگذاری نشریه باید از کلماتی استفاده شود که با نشریات موجود و یا با نشریاتی که به طور موقت یا دایم تعطیل شده اند اشتباه نشود و موجب تداعی نام آنها نباشد . همچنین نام نشریه نباید از کلمات نامانوس باشد و یا ایجاد شبهه وابستگی به سازمانهای دولتی بنماید . در صورت بروز هرگونه اختلاف مرجع تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهد بود .
ماده ۳ ـ انتخاب روشهایی غیر از موارد ذکر شده در ماده (۱) قانون مطبوعات باید متناسب با رسالت مطبوعات باشد .
ماده ۴ ـ انتشار فوق العاده ـ ویژه نامه و دیگر ضمایم با همان نام نشریه و منطبق با سایر مشخصات مندرج در پروانه انتشار با رعایت سایر ضوابط قانون مطبوعات مجاز می باشد .
تبصره ۱ ـ چاپ هر گونه آگهی نامه به شکل نشریه توسط کانون های تبلیغاتی ممنوع است .
تبصره ۲ ـ چاپ و انتشار ویژه نامه های محلی توسط روزنامه های سراسری در صورتی مجاز است که حجم آگهی های آن از سی درصد (۳۰%) صفحات ویژه نامه بیشتر نباشد .
ماده ۵ ـ ترجمه تمام یا قسمتی از مطالب مطبوعات دارای پروانه انتشار و انتشار منظم آن به طور جداگانه با رعایت سایر مشخصات مندرج در پروانه انتشار از جانب صاحب نشریه بلامانع می باشد .
ماده ۶ ـ تکثیر مطبوعات موجود به همان زبان وشکلی که چاپ شده ، از طریق چاپ افست یا عکسبرداری یا طرق مشابه بدون اجازه صاحب امتیاز ممنوع می باشد.
ماده ۷ ـ مطالب نشریه باید مطابق و متناسب با روشهای مندرج در پروانه انتشار باشد و نشریه مجاز به درج مطالب و مقالات خارج از روشهای مذکور که بر خط مشی کلی نشریه تأثیر بگذارد ، نمی باشد .
ماده ۸ ـ روزنامه ها و هفته نامه های محلی موظفند ضمن رعایت ماده (۲) قانون مطبوعات و متناسب با روش درخواستی ، مطالبی پیرامون مسایل اجتماعی و فرهنگی محل انتشار نشریه جهت بالابردن سطح آگاهیهای مردم درج نمایند .
ماده ۹ ـ نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروههای منحرف و مخالف اسلام (داخلی و خارجی ) به منظور تحقیق ، نقد و رد مطالب در صورتی که تبلیغ محسوب نشود ، بلامانع است .
تبصره ۱ ـ درج شایعات به نحوی که اصل مطلب کذب باشد ممنوع است. [۱]
تبصره ۲ ـ نقدهای علمی جز در مواردی که انتشار مطلب علیه قانون اساسی باشد از شمول بند (۱۲ ) الحاقی ماده (۶) قانون مطبوعات مستثنا است . [۲]
ماده ۱۰ ـ تغییر نام ، روش و ترتیب انتشار نشریه بدون اطلاع و تصویب هیئت نظارت بر مطبوعات ممنوع می باشد ، تغییر در سایر موارد جز در موارد مصرح در قانون و مواردی که در حوزه اختیارات و مسئولیتهای هیئت نظارت باشد با تایید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بلامانع است . [۳]
تبصره ـ هیأت نظارت بر مطبوعات حداکثر ظرف سه ماه به تقاضای تغییر وضعیت رسیدگی و اعلام نظر می کند . [۴]
ماده ۱۱ ـ نشریه اجاره ای به نشریه ای اطلاق می شود که با درخواست کتبی صاحب امتیاز و تصویب هیأت نظارت به موجب اجاره نامه ای اختیارات قانونی خود را در قبال دریافت وجه به فرد یا مؤسسه ای و اگذار می نماید .[۵]

فصل دوم ـ شرایط صدور پروانه و مجوز انتشار نشریه
ماده ۱۲ ـ متقاضیان پروانه انتشار نشریه می بایست تقاضا نامه خود را به همراه نمونه تکمیل شده پرسشنامه ای که حاوی مشخصات فردی ، سوابق اجتماعی ـ سیاسی ـ فرهنگی و شغلی و تعهدات قانونی باشد، به انضمام مدارک به شرح زیر در تهران به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در شهرستانها به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مربوط تحویل نمایند .
۱ ـ چهار قطعه عکس ۴ × ۶
۲ ـ دو برگ فتوکپی شناسنامه از تمام صفحات
۳ ـ یک برگ گواهی عدم سابقه محکومیت کیفری بر اساس موازین اسلامی که موجب سلب حقوق اجتماعی باشد .
۴ ـ یک برگ فتوکپی آخرین مدرک تحصیلی که به تایید مراکز ذی صلاح رسیده باشد .
تبصره ـ تشخیص صلاحیت متقضیان بر عهده هیئت نظارت بر مطبوعات است .
ماده ۱۳ ـ چنانچه متقاضی پروانه انتشار نشریه شخص حقوقی باشد ، تقاضای صدور پروانه همراه با معرفی فرد واجد شرایط به عنوان مدیرمسئول باید از سوی بالاترین مقام مسئول باشد . در صورت موافقت ، پروانه انتشار به نام مرکز درخواست کننده صادر خواهد شد .
ماده ۱۴ ـ احزاب ، سازمانها، و جمعیت های سیاسی و اقلیتهای دینی ایرانی در صورتی می توانند تقاضای صدور پروانه انتشار نشریه نمایند که اجازه فعالیت قانونی را دارا باشند .
تبصره ـ منظور از گروه های غیرقانونی ، گروه هایی هستند که از طریق وزارت کشور رسماً غیرقانونی اعلام شده باشند .
ماده ۱۵ ـ وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی جهت صدور مجوز انتشار مطبوعات سازمانهای آزادیبخش اسلامی کشورهای دیگر در چهارچوب مقررات مربوط به خارجیان مقیم ایران با استعلام از مراکز ذی ربط و اخذ مدارک لازم و نیز موافقت وزارت امور خارجه بررسی لازم را به عمل آورده و پس از موافقت راساً اقدام می نماید .
ماده ۱۶ ـ انتشار نشریه داخلی یک سازمان ، مؤسسه و شرکت دولتی یا خصوصی منوط به کسب مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با رعایت ضوابط به شرح زیر می باشد :
۱ ـ درخواست انتشار نشریه و معرفی مدیرمسئول پیشنهادی از سوی بالاترین مقام مسئول آن مرکز باشد .
۲ ـ مطالب و اخبار عمدتاً در ارتباط با اهداف و شرح وظایف مرکز درخواست کننده و فقط برای استفاده کارکنان باشد .
۳ ـ از درج هر گونه آگهی بازرگانی پرهیز نمایند .
۴ ـ تعداد صفحات از ۴۸ صفحه تجاوز ننماید .
۵ ـ رایگان باشد .
تبصره ۱ ـ به یک مرکز و واحدهای تابعه آن فقط اجازه انتشار یک نشریه داخلی داده می شود .
تبصره ۲ ـ صدور مجوز انتشار نشریات داخلی سازمانهای دولتی با رعایت سایر قوانین مربوطه خواهد بود .
ماده ۱۷ ـ عدم رعایت ضوابط مندرج در ماده (۲) قانون مطبوعات و این آیین نامه از سوی نشریات داخلی یک سازمان ، مؤسسه و شرکت دولتی یا خصوصی منجر به صدور تذکر کتبی و در صورت تکرار تخلف موجب ابطال مجوز خواهد شد .
ماده ۱۸ ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای صاحب امتیاز ، پروانه انتشار و برای مدیر مسئول ، کارت مدیرمسئولی صادر می نماید .
ماده ۱۹ ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می تواند جهت اجرای ماده (۱۱) قانون مطبوعات ، تحقیقات لازم را به عمل آورده و در اختیار هیئت نظارت بر مطبوعات قرار دهد . وزارتخانه ها و سازمانهای ذی ربط موظفند همکاریهای لازم را به عمل آورند.
ماده ۲۰ ـ متقاضیانی که صلاحیت انتشار نشریه توسط آنان بر اساس بند (۴) و یا تبصره (۵) ماده (۹) قانون مطبوعات مورد تأیید هیئت نظارت بر مطبوعات قرار نگرفته است ، نمی توانند مجدداً تقاضای انتشار نشریه نمایند .
ماده ۲۱ ـ تاریخ رسمی ثبت تقاضای پروانه انتشار نشریه زمانی است که کلیه مدارک مورد نیاز ، از سوی متقاضی ارایه شده باشد .
ماده ۲۲ ـ در صورت فوت صاحب امتیاز وارث قانونی واجد شرایط وی در تقاضای صدور امتیاز نشریه مورث خود حق تقدم دارند ، مگر اینکه فاقد شرایط لازم باشند . چنانچه ورثه در مهلت قانونی مذکور در ماده (۱۶ ) قانون مطبوعات از تقاضای انتقال امتیاز خودداری کنند و یا پس از صدور امتیاز اقدام به انتشار نشریه ننمایند پروانه انتشار لغو می گردد .

فصل سوم ـ تکالیف صاحبان پروانه و مدیران مسئول مطبوعات
ماده ۲۳ ـ مطبوعاتی که به شکل روزنامه منتشر می شوند مکلف به درج نام به طور کامل ، ترتیب و تاریخ انتشار ، شماره ردیف مسلسل و شماره صفحه در بالای تمام صفحات و نیز قیمت در صفحه اول می باشند . همچنین مطبوعاتی که به شکل مجله منتشر می شوند موظف به درج نامه بطور کامل ، ترتیب و تاریخ انتشار ، شماره ردیف مسلسل ، تعداد صفحات و قیمت بر روی جلد و نیز قید شماره هر صفحه در تمام صفحات می باشند .
تبصره ـ اضافه کردن هر گونه کلمه و یا عبارت به نامه و یا آرم نشریه به جز آنچه که در پروانه انتشار و یا مجوز چاپ نشریه ذکر شده است ممنوع می باشد .
ماده ۲۴ ـ هر یک از مطبوعات موظف به داشتن محلی به عنوان دفتر نشریه می باشند . صاحب پروانه نشریه موظف است نشانی محل دفتر نشریه را پس از اخذ پروانه انتشار کتباً‌ به وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی اعلام نماید .
تبصره ۱ ـ صاحب امتیاز نشریه موظف است در صورت تغییر نشانی محل دفتر نشریه ، مراتب را کتباً به وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی و در شهرستانها به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مربوط اطلاع دهد .
تبصره ۲ ـ توزیع نشریه خارج از محدوده جغرافیایی شخص حقوقی (صاحب امتیاز ) بلامانع است .
ماده ۲۵ ـ کلیه مکاتبات مطبوعات با امضای صاحب پروانه یا مدیرمسئول نشریه و شخص دیگری که قبلا از طرف مدیرمسئول کتباً‌ معرفی شده باشد معتبر می باشد . مکاتبات شخص معرفی شده در مواردی که قانون مطبوعات و آیین نامه اجرایی ، آن را از وظایف صاحب پروانه و یا مدیرمسئول شناخته است ، اعتبار ندارد .
ماده ۲۶ ـ کلیه مطبوعات موظفند تیراژ خود را طبق نمونه ای که حاوی تعداد نسخ چاپ شده و تعداد نسخ برگشتی است ، به تفکیک محل توزیع به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام نمایند .
ماده ۲۷ ـ مدیرمسئول نشریه موظف است نام چاپخانه طرف قرارداد چاپ نشریه را کتباً‌به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام نماید .
ماده ۲۸ ـ مدیران چاپخانه ها می بایست همزمان با خروج هر شماره نشریه از چاپخانه دو نسخه در تهران به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در شهرستانها به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مربوط تحویل و برگه اعلام وصول دریافت دارند .
تبصره ـ ناشران نشریات داخلی سازمانها و مؤسسات نیز باید دو نسخه از نشریه خود را به محض انتشار به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مربوط تحویل دهند و برگه اعلام وصول دریافت دارند .
ماده ۲۹ ـ در صورت لغو پروانه انتشار نشریه با اعلام کتبی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صاحب پروانه موظف است مدارک دریافتی از قبیل پروانه انتشار ، کارت مدیرمسئولی و کارتهای خبرنگاری را ظرف مدت ده روز مسترد نماید. با سوء استفاده کنندگان از این مدراک برابر قانون رفتار خواهد شد .

فصل چهارم ـ سایر مقررات
ماده ۳۰ ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بررسی و ارزیابی نشریات (تخصصی) از همکاری مراکز ذی صلاح استفاده می نماید .
ماده ۳۱ ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سه ماه قبل از اتمام دوره هیئت نظارت بر مطبوعات ، ضمن درج آگهی در نشریات کثیرالانتشار ، دعوتنامه ای به منظور اعلام نامزدی به مدیران مسئول مطبوعات ارسال نموده و پس از تایید صلاحیت نامزدها توسط هیئت موضوع تبصره (۴) الحاقی ماده (۱۰ ) قانون مطبوعات مصوب ۱۳۶۵ ، مجدداً از کلیه مدیران مسئول جهت برگزاری انتخابات دعوت می نماید . جلسه با حضور اکثریت مطلق مدیران مسئول رسمیت می یابد و اخذ رای با ورقه به صورت مخفی خواهد بود و نماینده انتخابی می بایست اکثریت مطلق آرای حاضران را بدست آورد .
تبصره ۱ ـ چنانچه در مرحله اول اکثریت حاضر نشوند جلسه بعد پس از دو هفته تشکیل و با رأی اکثریت حاضران نسبت به انتخاب نماینده مدیران مسئول اقدام می شود .
تبصره ۲ ـ هر مدیرمسئول حتی اگر مدیرمسئولی چند نشریه را بر عهده داشته باشد دارای یک رأی خواهد بود .
تبصره ۳ ـ آن گروه از مدیران مسئولی که یکسال قبل از برگزاری انتخابات حداقل یک شماره از نشریه خود را منتشر کرده باشند و یا پروانه انتشار نشریه شان به دلیل حکم قطعی دادگاه و یا ماده ۱۶ قانون مطبوعات توسط هیات نظارت بر مطبوعات ابطال نشده باشد ، می توانند در انتخابات شرکت کنند.
ماده ۳۲ ـ چنانچه هر یک از اعضای هیئت نظارت بر مطبوعات ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا سایر مراجع رسمی ، در مورد موضوع تبصره (۸) الحاقی ماده (۹) قانون مطبوعات ـ مصوب ۱۳۷۹ ـ ادعایی داشته باشند ، مدارک و مستندات خود را به اطلاع هیئت نظارت بر مطبوعات می رسانند . هیئت یاد شده در صورت احراز تخلف ، در مورد رفع آن به مدیرمسئول نشریه اخطار می دهد . در صورت عدم رفع تخلف ، موضوع جهت رسیدگی به محاکم دادگستری ارجاع می شود .
تبصره ـ متخلف در صورت محکومیت تا پایان مدت محکومیت از فعالیت مطبوعاتی محروم خواهد بود .
ماده ۳۳ ـ حذف شده است . [۶]
ماده ۳۴ ـ در کلیه مواردی که هیئت نظارت بر مطبوعات ، اختیار توقیف موقت یا لغو پروانه نشریات را دارد ، قبل از هر گونه اتخاذ تصمیم موارد تخلف را کتباً به مدیرمسؤول نشریه با قید حداقل یک هفته مهلت پاسخگویی ابلاغ نماید .
ماده ۳۵ ـ نسخ شده است . [۷]
ماده ۳۶ ـ این آیین نامه جایگزین آیین نامه اجرایی قانون مطبوعات مصوب اسفند ماه ۱۳۶۴ ، موضوع تصویب نامه شماره ۱۱۱۶۴۸/ ت ۴۹ مورخ ۵/۲/۱۳۶۶ و کلیه اصلاحات و الحاقات بعدی آن می گردد .

پی نوشت ها:
۱ ـ اصلاحی مصوب ۱۹/۱/۱۳۸۳ .
۲ ـ اصلاحی مصوب ۱۹/۱/۱۳۸۳ .
۳ ـ اصلاحی مصوب ۱۹/۱/۱۳۸۳.
۴ ـ بخشی از تبصره ماده ۱۰ آیین نامه مستنداً به قسمت اخیر اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی و قانون نحوه اجرای اصل هشتاد و پنجم و یکصد و سی و هشتم قانونی اساسی مورد ایراد رییس مجلس شورای اسلامی قرار می گیرد با این وجود در تاریخ ۱۹/۱/۱۳۸۳ نسبت به اصلاح یا لغو آن اقدام نمی شود بر این اساس ، به استناد تبصره ۴ قانون الحاق پنج تبصره به قانون اخیرالذکر ، قسمت مورد ایراد ملغی الاثر می باشد.
۵ ـ اصلاحی مصوب ۲۷/۱۰/۱۳۸۳ .
۶ ـ در تاریخ ۲۷/۱۰/۱۳۸۳ حذف شده است .
۷ـ به موجب آیین نامه اجرایی قانون هیأت منصفه مصوب ۲۴/۴/۱۳۸۳ نسخ شده است.


Copyright © ۲۰۰۹ Shakibzade.com All rights reserved
E-mail : info@shakibzade.com - Power by:Ghasedak ICT